Plüton Tartışması Yeniden Alevlendi: NASA Gezegen Statüsünü Geri İstiyor
2006’dan bu yana astronominin en tartışmalı konularından biri olan Plüton meselesi, NASA’nın yeni başkanının açıklamalarıyla yeniden gündemin zirvesine oturdu.
NASA Başkanı Jared Isaacman, ABD Senatosu’nda gerçekleştirilen bütçe görüşmeleri sırasında yaptığı konuşmada, 2006 yılında gezegen sınıfından çıkarılarak “cüce gezegen” kategorisine alınan Plüton’un iade-i itibar görmesi gerektiğini savundu. Cumhuriyetçi Senatör Jerry Moran’ın Plüton hakkındaki düşüncelerini sorması üzerine Isaacman “Senatör, ben ‘Plüton’u yeniden gezegen yapalım’ diyenlerden yanayım” dedi.
Isaacman, konunun sadece nostaljik bir yaklaşım olmadığını, bilim camiasında bu tartışmayı daha geniş bir tabana yaymak ve bilimsel verileri yeniden değerlendirmek için makaleler hazırladıklarını duyurdu.
Plüton Neden Gezegen Sayılmıyor?
Plüton, 2006 yılında Uluslararası Astronomi Birliği tarafından “gezegen” statüsünden çıkarılarak “cüce gezegen” olarak yeniden sınıflandırıldı. Birlik, bir gökcisminin gezegen sayılabilmesi için üç kriter belirledi: Güneş’in etrafında dönmesi, küresel bir şekle sahip olması ve yörüngesini diğer cisimlerden “temizlemiş” olması. Plüton, özellikle üçüncü kriteri karşılayamadığı gerekçesiyle gezegen statüsünü kaybetti; zira Kuiper Kuşağı’nda birçok benzer cisimle aynı yörünge bölgesini paylaşıyor.
Ancak Plüton’un savunucuları, Dünya ve Jüpiter gibi gezegenlerin de yörüngelerinde asteroitler bulunduğunu hatırlatarak bu kriterin tutarsız uygulandığını ileri sürüyor.
Amerika İçin Sembolik Bir Değer
Plüton, ABD’de ayrı bir sembolik öneme sahip. 1930 yılında Clyde Tombaugh tarafından Arizona’daki Lowell Gözlemevi’nde keşfedilen bu cüce gezegen, bir Amerikalı tarafından bulunan tek gezegen unvanına sahip. 2015 yılında New Horizons uzay aracının gönderdiği yüksek çözünürlüklü görüntüler, Plüton’un sadece soğuk bir kaya parçası olmadığını kanıtlamıştı.
Karar Kimin Elinde?
Plüton’un statüsüne ilişkin nihai kararın NASA’ya değil, uluslararası astronomi topluluğuna ait olduğu vurgulandı. Dolayısıyla Isaacman’ın çıkışı tartışmaları alevlendirse de nihai sonuç anlamına gelmiyor.
Kaynak: Euronews Türkçe / Space.com