İbrahim Müteferrika pahalıcıymış

Bulgaristan Bilimler Akademisi Balkan Araştırmaları Enstitüsü`nden Doç. Dr. Orlin Sabev, Yalova Üniversitesi tarafından düzenlenen konferansta, İbrahim Müteferrika`yı ve matbaanın geçmişini attı. Sabev, İbrahim Müteferrika`nın 1745 yılında değil, 1747 yılında vefat ettiğini ileri sürdü.

Yalova Üniversitesi tarafından düzenlenen konferansa katılan Doç. Dr. Orlin Sabev, Macar asıllı olan İbrahim Müteferrika`nın hayatı ile matbaanın kuruluşunu anlattı. Sabev, İbrahim Müteferrika`nın bilindiğinin aksine 1745`te değil, 1747`de öldüğünü söyledi. İbrahim Müteferrika`nın tereke defterinden elde ettiği bilgilerden bahseden Sabev, `İbrahim Müteferrika, 1726 yılında 3. Ahmet Han`ın matbaaya izin veren fermanından vefat ettiği 1747 yılına kadar 16 adet kitap bastı. Bu 16 kitaptan toplam 10 bin adet basan İbrahim Müteferrika, bastığı bu kitapların yüzde 86`sını satmayı başardı` dedi.

İbrahim Müteferrika`nın bastığı kitapları pahalıya sattığı için hepsini elinden çıkaramadığını anlatan Sabev, matbaa kurmak için izin alırken matbu kitapların daha ucuza mal olacağını söylediğine dikkat çekti. Sabev, o dönem için hayli pahalı olan matbu kitapların 30 ila 40 kuruş arasında okurlara ulaştığını bildirdi.

Sabev, İbrahim Müteferrika`nın ilk matbaayı Yalova`da bugün Elmalık köyü olarak bilinen Hırka Deresi Çardaklı mevkiinde kurduğunu, matbaa işlerinde fazlaca su kullanıldığını ve bazı makinelerin su gücüyle çalıştırıldığını aktardı. Sabev, `O dönemlerde burada Kara Kilise vardı. Papazlar kilisenin bahçesinde bostan yetiştiriyordu. Bu bostanlar için Hırka Deresi`nden su alıyorlardı. Ancak matbaanın kurulmasının ardından derenin suyu azaldı. Bu da Kara Kilise`deki papazların tepkisini çekti. Bu durum dönemin padişahına bile iletildi` dedi.

Doç. Dr. Orlin Sabev`in konferansını Yalova Belediye Başkanı Yakup Koçal ve Yalova Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Niyazi Eruslu ile İl Milli Eğitim Müdürü Süleyman Şişman`ın yanı sıra çok sayıda davetli dinledi.